|
home agenda en tips redactie uitgeverij links (over) literatuur: literatuur recensies tweedehands boeken (over) veganisme: veganisme FAQ recepten uit het nieuws achtergronden bij uit het nieuws schoenen weblogs: balthasarsblog haasblog mirjamsblog mopperblog nielsblog mirjamsschrijfsels: artikelen columns recensies boek andermensschrijfsels: joop boer andere projecten van (medewerkers van) De Zeepkist : www.nielsdebeer.nl www.voedselencyclopedie.nl www.leefbarewereld.nl |
artikelenFilevrijDe Raad voor Verkeer en Waterstaat adviseert (18 mei 2009) voorzieningen te treffen om de onverwachte, incidentele files als gevolg van bijvoorbeeld slecht weer of ongevallen tegen te gaan. De kosten van zulke incidentele files zullen 4 miljard euro per jaar bedragen in 2030 en vormen daarmee een steeds groter deel van de totale fileomvang. Dat kan door voldoende reservecapaciteit in te bouwen en door omleidingsroutes te creëren.Files komen steeds vaker voor dus moeten er meer wegen komen en moeten andere wegen ruimte bieden. Sluiproutes als secundaire en provinciale wegen moeten open staan om automobilisten snel naar de Randstad te vervoeren. Deze routes worden nu gebruikt door plaatselijk verkeer en fietsers, vooral schoolkinderen. Ze zullen drukker en dus onveiliger worden. Omwonenden krijgen meer lawaai en overlast te verwerken. Omdat hun direkte omgeving minder rustig wordt moeten ze verder weg om rust en groen te vinden. Velen zullen ook hiervoor de auto nemen. Het is al talloze malen bewezen dat meer asfalt leidt tot meer verkeer. Een groot deel van de autoritjes is korter dan 10 kilometer. Bovendien is er niet alleen een energie- en een klimaatcrisis maar er is ook nog een gezondheidscrisis. Mensen worden te dik omdat ze te weinig bewegen. Kortom: de auto als vervoersmiddel is achterhaald en het openstellen en bouwen van meer wegen is een zinloze schijnoplossing die zal leiden tot meer autokilometers, meer files, meer vervuiling, meer verspilling van grondstoffen en meer overgewicht. De oplossing: fietsen. Een beetje geoefend persoon kan makkelijk een afstand van 15 kilometer naar het werk rijden. Dit bespaart niet alleen geld aan auto- en benzinekosten maar ook aan abonnementen op de sportschool. Er zijn op een aantal drukke routes al speciale fietsroutes (zie www.fietsfilevrij.nl) en hiervan kunnen er meer komen. Daar moet dan wel ruimte voor zijn. Hiermee worden uiteraard niet alle problemen opgelost maar wel een deel, en dat zonder dat het leidt tot meer ellende. naar boven WereldvoedseldagEen heel groot deel van de wereldbevolking lijdt honger. Dat is al heel lang het geval en dat gaat onverminderd door. Toch is het niet zo dat er te weinig voedsel geproduceerd wordt. Er wordt op dit moment genoeg geproduceerd om alle mensen op aarde voldoende en gezond te kunnen voeden. Waarom is er dan nog zo veel honger?Het probleem is niet de hoeveelheid maar de verdeling. Dit is vooral een economisch probleem dat samenhangt met machtsstructuren en -spelletjes, (landbouw)subsidies, de doelstelling van bedrijven om winst te maken, corrupte regeringen en andere organisaties, oorlogen, onwil en nog veel meer duistere motieven en argumenten. Om hier de aandacht op te vestigen is er elk jaar een wereldvoedseldag. Deze dag wordt sinds 1981 elk jaar gehouden. Maandag 16 oktober is het weer zover. Overal in de wereld worden op deze dag (en in de weken eromheen) wereldmaaltijden georganiseerd. Deze maaltijden bestaan uit de hoeveelheden en ingrediënten die per persoon beschikbaar zouden zijn als al het geproduceerde voedsel eerlijk verdeeld zou worden. Dit blijkt altijd weer ruim voldoende te zijn. Met deze producten kunnen allerlei gerechten bereid worden. Zoals soepen, salades, ovenschotels, groenteschotels en toetjes. Per persoon is er per dag het volgende beschikbaar: 264 gram tarwe 60 gram gerst 269 gram rijst 268 gram maïs 68 gram overige granen 25 gram peulvruchten 212 gram fruit 303 gram groenten 313 gram wortel- en knolgewassen 145 gram aardappels 50 gram (keuken)olie 50 gram ruwe suiker 260 gram melk 57 gram vis (bron: www.omslag.nl) Vlees komt op dit lijstje niet voor omdat de productie van vlees zo’n grote aanslag op de beschikbare ruimte is, dat als iedereen vlees zou eten er niet genoeg ruimte zou zijn om al het benodigde veevoer te verbouwen. Van dezelfde oppervlakte landbouwgrond die nodig is om voedsel te verbouwen voor 1 persoon met een standaard (westers) vlees-dieet kunnen 3 tot 7 vegetariërs of zelfs 12 tot 20 veganisten – mensen die helemaal geen dierlijke producten gebruiken - leven. Het wereldhonger-probleem hoeft niet opgelost te worden, en zal niet opgelost worden, door allerlei nieuwe technieken om voedsel te kweken. Niet genetische modificatie – waarvan altijd gezegd wordt dat het de honger in de wereld zal verminderen - is de oplossing, maar een eerlijker verdeling en een drastische vermindering van de veestapel. Als er nog zoveel mensen niet of niet genoeg te eten hebben, en als er wel genoeg geproduceerd wordt, dan rijst de vraag waar al dat overtollige voedsel heen gaat. Een groot deel hiervan gaat naar de immense veestapel, een groot deel gaat naar overschotten (boterbergen, melkplassen) en wordt uiteindelijk gewoon doorgedraaid en/of gedumpt als afval. Maar er gaat ook een groot deel naar mensen die al genoeg hebben. Mensen die dus te veel eten. Overconsumptie en overgewicht hangen allebei samen met de honger in de wereld. naar boven Voeding en verslaving(Aardig, januari 2006)In mijn speurtochten naar informatie over voeding, voedsel en gezondheid, veganisme, rauwkost en andere aanverwante onderwerpen zijn mij een aantal dingen (eigenaardigheden, (mogelijke) tegenstrijdigheden) opgevallen waar ik nog niet uit ben maar waar ik graag meer over wil weten. Bij sommige heb ik hypoteses bedacht en één daarvan wil ik graag voorleggen. Het is dus niet zo dat ik hieronder absolute waarheden of overtuigingen verkondig. Maar ik ben benieuwd of er anderen zijn die hier over nagedacht hebben en die wellicht ook theorieën hebben bedacht. Verslaving Door te praten met en te lezen over mensen die vegetariër, veganist of rauwkosteter (rauwtariër) zijn geworden, willen worden of zijn geweest is mij opgevallen dat er veel verschil zit tussen de ene en de andere persoon. Sommigen schakelen van het ene op het andere moment over op een vleesloze, plantaardige of rauwe voedingswijze terwijl anderen daar veel meer moeite mee hebben en het in vrij veel gevallen helemaal niet voor elkaar krijgen. Terwijl deze laatsten net zo gemotiveerd kunnen zijn. Ik ben zelf iemand die meerdere keren vegetariër is geworden en nu voor de derde keer veganist is. Elke keer had ik het weer moeilijk met het niet eten van vlees of zuivel, met name kaas. Ik heb mezelf vaak een slappeling gevonden als ik weer eens van mijn ‘geloof’ afviel. Vaak speelde de sociale omgeving een rol maar dat was toch niet de enige factor. De hunkering naar vlees of kaas is soms zo sterk dat ik heel veel moeite moet doen om daar niet aan toe te geven. En soms ‘faalde’ ik daarin. Er zit wel enige vooruitgang in. Ik hunker nog steeds af en toe naar kaas maar vlees is zo goed als verdwenen uit mijn gedachten. Het is trouwens meer dan een hunkering. Soms lijkt het echt op een obsessie. Je hebt iets in je hoofd en dat verdwijnt niet zomaar. Pas na het eten van datgene waarnaar gehunkerd wordt komt er rust in je hoofd. Tijdelijk dan. Mijn hypothese is dat sommige voedingsmiddelen verslavend zijn. Dan heb ik het bv. over: vlees, kaas, brood, chips, suiker, chocolade, koffie. Van een aantal dingen is al bewezen dat dit zo is maar volgens mij zijn het er veel meer. Ik kwam voor het eerst op dit idee tijdens het zien van de film ‘Supersize me’ van Spurlock. Dit is een verslag van iemand die een maand lang alleen maar bij fastfoodrestaurants eet. Om te kijken wat voor effect dat op iemand kan hebben. Al heel snel bleek dat zijn humeur voor een aanzienlijk deel bepaald werd door het eten van bepaalde voedingsmiddelen. Vooral de overal aanwezige suiker leek hier een bijdrage aan te leveren. Het was alsof hij echt afkickverschijnselen ontwikkelde na het een tijdje niet eten van deze voedingsmiddelen. In de film werd verteld dat ook kaas een verslavende werking heeft. Helaas werd daar niet nader op ingegaan maar dit zette mij wel aan het denken. Ik denk dat de ene mens verslavingsgevoeliger is dan de andere. En dat dit ook weer per object verschilt. Ik ben bv. helemaal niet gevoelig voor alcoholverslaving maar dus wel weer voor andere dingen. Of dit genetisch bepaald is, of ergens anders door komt, weet ik niet en dat maakt me ook niet zoveel uit. Die mensen die makkelijk kunnen omschakelen naar een andere voedingswijze zijn volgens mij dus niet (zo erg) verslavingsgevoelig voor hetgeen ze opgeven. En ze zijn dus niet per se gemotiveerder dan anderen die veel meer moeite hebben en het misschien niet eens voor elkaar krijgen om vegetariër, veganist of rauwtariër te worden. Dit wil niet zeggen dat ik vind dat zo’n verslaving als excuus gebruikt kan worden. Ik denk dat de meeste verslavingen wel te overwinnen zijn. Met moeite weliswaar. Het is wel veel gemakkelijker in een omgeving zonder (al te veel) verleidingen. Alleen daarom al zou het goed zijn als je veel mensen in de buurt hebt die min of meer dezelfde leef- en/of eetwijze hebben als jezelf zou willen hebben. En daarom is het ook goed om zelf te zorgen dat je omgeving beter wordt. Door zelf vast te houden aan je principes geef je anderen steun om hetzelfde te (kunnen) doen. naar boven Een veganistische kerst(Doorkijk december 2005)Kerst is in de westerse samenleving voor veel mensen nog altijd een gelegenheid om veel te eten. En dan vooral veel vlees. Dat het ook anders kan wil ik hieronder laten zien. Het is mogelijk een geheel plantaardig (kerst)menu samen te stellen dat niet alleen smakelijk is maar er ook kleurig uitziet en voldoening geeft. Waarom geheel plantaardig vraagt u zich misschien af. Er zijn veel redenen om plantaardig of veganistisch te leven. Voor mij is niet alleen het kerstmenu plantaardig maar in mijn hele leven probeer ik zo min mogelijk gebruik te maken van dieren. Dit wordt veganisme genoemd. Mijn veganisme is een levensvisie gebaseerd op respect en eerbied voor alles wat leeft. Niet alleen voor mensen maar ook voor dieren en zelfs voor planten en andere levende organismen. Ik probeer zo min mogelijk schade toe te brengen aan de natuur. Ik wil niemand (mens of dier) opsluiten, doden of dwingen dingen tegen zijn of haar zin te doen. Conkreet betekent dit dat ik geen dieren en producten afkomstig van dieren eet en gebruik in mijn dagelijkse leven. Omdat ik wel moet eten om te overleven maak ik wel gebruik van planten. Maar het is zo dat als je planten rechtstreeks eet in plaats van ze eerst aan dieren te voeren en daarna het dier op te eten je uiteindelijk veel minder planten gebruikt. Ik eet dus niet alleen geen vlees maar ook geen zuivel en producten die ingrediënten bevatten die dierlijk zijn. Maar het gaat verder dan mijn voeding. In alle aspecten van mijn leven komt deze levensvisie terug. Mijn kleding en andere eigendommen bevatten geen bont maar ook geen wol en leer. Ook mijn schoenen zijn niet van leer. Ik heb geen huisdieren, ga niet naar dierentuinen en circussen en koop mijn voedsel biologisch. Het bespuiten zorgt immers voor veel sterfte onder dieren. Niet alleen onder insecten maar via die insecten ook onder vogels, egels, vlinders en talloze andere dieren. Ik zie het leven als veganist ook als een manier van protesteren. Een boycot. Het feit dat ik niet meedoe aan allerlei praktijken heeft misschien niet heel veel invloed op die praktijken maar het is wel een manier om mensen te confronteren met dingen waar ze wellicht nog nooit over nagedacht hadden. De meeste mensen zijn het niet met mij eens en zelfs al zijn ze het wel eens met mijn ideeen dan nog leidt dat vaak niet tot de stap die ik genomen heb. Maar ik probeer mensen bewust te laten worden van wat er gebeurt en ook van hun eigen invloed. Alle actie die iemand onderneemt heeft gevolgen, hoe klein die soms ook zijn. Op deze manier leven heeft ook tot gevolg dat je vaak aangesproken en soms zelfs (verbaal) aangevallen wordt. Soms leidt dit tot interessante gesprekken maar helaas ook vaak tot niets of zelfs boosheid van mensen die zich aangevallen voelen door mijn manier van leven. Dit is uiteraard nooit mijn bedoeling. Het lijkt misschien wel alsof ik een somber, eenzaam en heel saai leven heb. Dit is niet zo. Integendeel zelfs. Ik geniet (meestal) van mijn leven en zeker ook van mijn hapjes. Ik eet gevarieerd en vooral waar ik zin in heb. Ik houd steeds meer van fruit. Ik kick op groenten. Er komen vaak mensen bij mij eten, lang niet allemaal veganisten maar ook mensen die graag een gezonde en smakelijke maaltijd voorgezet krijgen. Het maakt me blij en gelukkig te weten dat ik niet meedoe aan wat ik zie als uitbuiting van dieren in de vlees- en zuivelindustrie. Dat ik niet meedoe aan het kappen van de laatste regenwouden om ruimte te maken voor veevoer, het leegvissen van de oceanen. Ik zeg niet dat ik perfect ben of dat mijn manier van leven perfect is. Ik probeer op mijn manier een steentje bij te dragen aan een mens-, dier- en milieuvriendelijker wereld. Veganistisch kerstmenu Alle ingrediënten zijn bij een natuurvoedingswinkel of op een biologische markt te krijgen. Cranberrycompote is kant en klaar te koop. Hoeveelheden zijn afhankelijk van het aantal personen en van hun eetlust. Ik geef meestal geen hoeveelheden aan behalve als de onderlinge verhoudingen van het recept dat nodig maken. Vijgen-witlof-salade Gevulde pompoen uit de oven Cranberrycompote Gebakken pastinaak Rijst Appelkruimel met sojavanillevla Vijgen-witlof-salade Gedroogde vijgen (in stukjes, een nacht geweekt) Appel Sinaasappel Walnoot Witlof Alles in stukjes snijden en bij elkaar doen in een schaal. Inclusief het weekwater van de vijgen. Goed husselen. Gevulde pompoen uit de oven Oranje pompoen Spruitjes (net niet gaar gekookt) Kastanjes (net niet gaar, geschild) Kerrie Gomasio (zeezout met sesamzaad) De pompoen wassen. Het bovenstuk, met steel, eraf snijden, zodanig dat er een gat ontstaat met een diameter van +/- 10 cm. Door dit gat de pompoen uithollen met een lepel. Aan de onderkant ook een schijf afsnijden maar hier moet geen gat komen. Dit dient om de pompoen neer te kunnen zetten. De uitgeholde pompoen koken in een ruime pan water, de pompoen moet in zijn geheel onder water. Het deksel, met de steel, ook meekoken. Ongeveer een kwartier laten koken. De pompoen moet niet helemaal gaar zijn. Ondertussen de (bijna gaargekookte) kastanjes en spruitjes een beetje verkruimelen en mengen met elkaar en de kerrie en gomasio. Met dit mengsel de pompoen vullen. De gevulde pompoen ongeveer 20 minuten à een half uur in een op 200 graden voorverwarmde oven (ook het 'deksel' van de pompoen). Prikken met een vork of de pompoen gaar is. Zo ja, met deksel erop opdienen en aan tafel snijden en verdelen. Gebakken pastinaak Pastinaak Gomasio Olie De pastinaak goed schrobben. In plakken van +/- een halve cm dik snijden. Olie heet laten worden in grote koekenpan. De pastinaakschijven erin doen. Bakken als aardappels, ongeveer 15 minuten. Vlak voor het einde gomasio en kerrie erover strooien en even mee laten bakken. Appelkruimel 8 appels 1 kopje havermout ½ kopje volkorenmeel 1/3 kopje gemalen hazelnoten ½ kopje olie ½ kopje diksap 2 theelepels kaneel ½ theelepel zout ½ kopje rozijnen Appels schillen en in plakjes in een ingevette ovenschaal doen. Daaroverheen de rozijnen strooien. In een schaal de rest van de ingrediënten mengen en over de appels verdelen. Ondertussen de oven voorverwarmen. 25 minuten op 190 graden in een voorverwarmde oven bakken. naar boven |
Filevrij Wereldvoedseldag Voeding en verslaving Een veganistische kerst |